Αγοραστική δύναμη και πραγματικοί μισθοί στην Ευρώπη: τι αγοράζει ο μισθός μετά τον πληθωρισμό

Μεταξύ 2019 και 2024 ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης στην Ιταλία αυξήθηκε κατά 11,0% και οι τιμές καταναλωτή κατά 18,5%, οπότε με τον ίδιο μισθό αγοράζονταν περίπου 6,3% λιγότερα. Στη Βουλγαρία οι αποδοχές αυξήθηκαν κατά 76,9% και οι τιμές κατά 31,1%, οπότε αγοράζονταν περίπου 34,9% περισσότερα. Η διαίρεση των αποδοχών με τις τιμές δίνει τον πραγματικό μισθό, και αυτή είναι η πρώτη έννοια της αγοραστικής δύναμης: τι αγοράζει ένας μισθός σε σύγκριση με ένα προηγούμενο έτος. Η δεύτερη έννοια συγκρίνει χώρες: τι αγοράζει το ίδιο χρηματικό ποσό στη Σόφια, στο Βερολίνο ή στη Λισαβόνα. Το άρθρο καλύπτει και τις δύο, δείχνει τη μέθοδο και εξηγεί πού σταματά να είναι αξιόπιστο κάθε μέτρο.

Δύο έννοιες της «αγοραστικής δύναμης»

Ένας ονομαστικός μισθός μετρά νομισματικές μονάδες. Ένας πραγματικός μισθός διαιρεί αυτές τις μονάδες με έναν δείκτη τιμών, ώστε να αποτυπώνει όσα μπορούν να αγοράσουν οι αποδοχές. Όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσιάζει πραγματικούς μισθούς, δηλώνει ρητά τη μέθοδό της: «Οι πραγματικοί μισθοί υπολογίστηκαν χρησιμοποιώντας τον εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή ως αποπληθωριστή» (Labour Market and Wage Developments in Europe, 2025). Ο ΕνΔΤΚ είναι ο δείκτης τιμών καταναλωτή που υπολογίζεται στην ΕΕ με εναρμονισμένη προσέγγιση και ενιαίο σύνολο ορισμών και χρησιμοποιείται κυρίως για τη μέτρηση του πληθωρισμού (γλωσσάριο της Eurostat). Είναι ο δείκτης που χρησιμοποιείται σε ολόκληρο τον ιστότοπο, και το άρθρο ΕνΔΤΚ έναντι ΔΤΚ εξηγεί πώς διαφέρει από τους εθνικούς δείκτες.

Μεταξύ χωρών το ερώτημα είναι διαφορετικό, επειδή διαφέρουν και οι τιμές, όχι μόνο οι αποδοχές. Η μονάδα αγοραστικής δύναμης (ΜΑΔ) της Eurostat είναι «μια τεχνητή νομισματική μονάδα»: θεωρητικά, μία ΜΑΔ αγοράζει την ίδια ποσότητα αγαθών και υπηρεσιών σε κάθε χώρα, και τα ποσά σε ΜΑΔ προκύπτουν διαιρώντας ένα ποσό σε εθνικό νόμισμα με την ισοτιμία αγοραστικής δύναμης της χώρας (γλωσσάριο της Eurostat). Η πρώτη έννοια ακολουθεί μία χώρα στον χρόνο· η δεύτερη συγκρίνει χώρες σε μία συγκεκριμένη ημερομηνία. Απαντούν σε διαφορετικά ερωτήματα και δεν πρέπει να συγχέονται.

Πώς υπολογίζεται εδώ ο πραγματικός μισθός

Το στοιχείο για τις αποδοχές είναι ο μέσος προσαρμοσμένος μισθός πλήρους απασχόλησης ανά μισθωτό της Eurostat (nama_10_fte), η σειρά των σελίδων του ιστότοπου για τον μέσο μισθό. Η Eurostat τον κατασκευάζει από τους εθνικούς λογαριασμούς, ως μισθούς και αποδοχές διαιρεμένους με τον αριθμό των μισθωτών και πολλαπλασιασμένους με τον λόγο των συνήθων εβδομαδιαίων ωρών εργασίας των μισθωτών πλήρους απασχόλησης προς εκείνες όλων των μισθωτών, όπως προκύπτουν από την έρευνα εργατικού δυναμικού (μεταδεδομένα της Eurostat). Είναι μικτό μέγεθος για το σύνολο της οικονομίας και καλύπτει όλες τις χώρες της ΕΕ εκτός από τις Κάτω Χώρες. Το τελευταίο έτος είναι το 2024· το σύνολο δεδομένων ενημερώθηκε τελευταία φορά στις 12 Νοεμβρίου 2025.

Το στοιχείο για τις τιμές είναι ο ΕνΔΤΚ: ο ετήσιος μέσος όρος του μηνιαίου δείκτη της Eurostat (prc_hicp_minr) για το 2024 διαιρεμένος με τον ετήσιο μέσο όρο του 2019. Οι αποδοχές λαμβάνονται στο εθνικό νόμισμα κάθε χώρας, οπότε οι συναλλαγματικές ισοτιμίες δεν παίζουν κανέναν ρόλο. Η πραγματική μεταβολή είναι ο λόγος των αποδοχών διαιρεμένος με τον λόγο των τιμών:

• Γερμανία: λόγος αποδοχών 1,200 (44.827 € το 2019, 53.791 € το 2024), λόγος τιμών 1,223· 1,200 ÷ 1,223 = 0,981, δηλαδή πραγματική μεταβολή −1,9%.

Η στήλη σε ευρώ του πίνακα παρακάτω μετατρέπει τα εθνικά νομίσματα με συναλλαγματικές ισοτιμίες και υπάρχει μόνο για να δώσει την τάξη μεγέθους.

Ζώνη του ευρώ: οι αποδοχές έμειναν πίσω από τις τιμές το 2020 και το 2022

Για τις 20 χώρες της ζώνης του ευρώ που καλύπτει η σειρά της Eurostat (η Βουλγαρία δεν περιλαμβάνεται) ο υπολογισμός μπορεί να γίνει έτος προς έτος.

Υπολογισμός του euroflation από τα δεδομένα της Eurostat nama_10_fte (ευρώ) και τον ετήσιο μέσο όρο του prc_hicp_minr για τη ζώνη του ευρώ των 20 χωρών (οι ετήσιοι ρυθμοί ισούνται με εκείνους του prc_hicp_ainr). Κάθε έτος συγκρίνεται με το προηγούμενο. Οι σελίδες του ιστότοπου για τον πληθωρισμό στη ζώνη του ευρώ χρησιμοποιούν 21 χώρες μετά την ένταξη της Βουλγαρίας την 1η Ιανουαρίου 2026, επομένως ένα μέγεθος εκεί μπορεί να διαφέρει κατά 0,1.

Το 2022 οι τιμές αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 8,4% και οι αποδοχές 4,7%. Το 2023 και το 2024 οι αποδοχές αυξήθηκαν ξανά ταχύτερα από τις τιμές, αλλά στο σύνολο των πέντε ετών οι πραγματικές αποδοχές παραμένουν 1,5% κάτω από το επίπεδο του 2019.

Χώρα προς χώρα, από το 2019 έως το 2024

Ο πίνακας καλύπτει τις 26 χώρες της σειράς της Eurostat (όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ εκτός από τις Κάτω Χώρες) και είναι ταξινομημένος κατά την πραγματική μεταβολή.

Υπολογισμός του euroflation από τα δεδομένα της Eurostat nama_10_fte (εθνικό νόμισμα· η στήλη σε ευρώ με συναλλαγματικές ισοτιμίες) και prc_hicp_minr (ετήσιοι μέσοι όροι), 2024 έναντι 2019. Η πραγματική μεταβολή υπολογίζεται από μη στρογγυλοποιημένες τιμές, επομένως μπορεί να διαφέρει κατά 0,1 από τις στρογγυλοποιημένες στήλες.

Οι αποδοχές αυξήθηκαν ταχύτερα από τις τιμές σε 19 από τις 26 χώρες και πιο αργά σε 7: τη Φινλανδία, τη Γερμανία, τη Γαλλία, τη Σουηδία, την Ελλάδα, την Τσεχία και την Ιταλία. Οι αποδοχές αυξήθηκαν κατά περισσότερο από το μισό στη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Ουγγαρία, τη Λιθουανία και την Πολωνία, όπου οι τιμές αυξήθηκαν από 31% έως 52%. Η πραγματική μεταβολή δεν λέει τίποτα για το επίπεδο: το πραγματικό κέρδος 34,9% της Βουλγαρίας την αφήνει ακόμη με τον χαμηλότερο μισθό του πίνακα, 15.387 € το 2024. Στην Τσεχία οι αποδοχές αυξήθηκαν κατά 35,2%, αλλά οι τιμές κατά 40,9%.

Τι διαπιστώνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Η ετήσια επισκόπηση της Επιτροπής για τις εξελίξεις στην αγορά εργασίας και στους μισθούς, που δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο του 2025, μετρά τους πραγματικούς μισθούς με τη βάση δεδομένων AMECO και τον ΕνΔΤΚ. Αναφέρει ότι οι πραγματικοί μισθοί «μειώθηκαν σημαντικά το 2022 και, πιο ήπια, το πρώτο εξάμηνο του 2023», ότι η ετησιοποιημένη αύξηση των πραγματικών μισθών έγινε θετική το τρίτο τρίμηνο του 2023 και έφτασε το 2,7% το 2024, και ότι το 2024 οι πραγματικοί μισθοί στην ΕΕ «παρέμειναν κατά μέσο όρο 0,7% κάτω από τα επίπεδα του 2019» (κεφάλαιο 2). Το ίδιο κεφάλαιο ταξινομεί τις χώρες σε ομάδες. Οι πραγματικοί μισθοί ξεπερνούσαν τα επίπεδα του 2019 κατά 12% έως 18% στην Ουγγαρία, τη Λιθουανία, τη Λετονία, την Πολωνία, την Πορτογαλία και τη Σλοβενία και κατά περισσότερο από 20% στη Βουλγαρία, την Κροατία και τη Ρουμανία· στην Αυστρία, το Βέλγιο, την Κύπρο, τη Δανία, την Εσθονία, την Ιρλανδία, τη Μάλτα, τη Σλοβακία και την Ισπανία τα ξεπερνούσαν κατά λιγότερο από 7%· βρίσκονταν κάτω από αυτά κατά λιγότερο από 3% στη Φινλανδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ελλάδα, τις Κάτω Χώρες, το Λουξεμβούργο και τη Σουηδία, και κατά πάνω από 4% στην Τσεχία και την Ιταλία.

Τα δύο σύνολα στοιχείων συμφωνούν ως προς την κατεύθυνση στις περισσότερες χώρες: οι εννέα χώρες που η Επιτροπή τοποθετεί κάτω από το επίπεδο του 2019 περιλαμβάνουν τις επτά που πέφτουν κάτω από το μηδέν στον πίνακα, συν τις Κάτω Χώρες, τις οποίες η σειρά της Eurostat δεν καλύπτει, και το Λουξεμβούργο. Δεν ταυτίζονται χώρα προς χώρα. Τα στοιχεία της Επιτροπής ανά χώρα προέρχονται από την AMECO (το γράφημα 2.5), μια σειρά μισθών διαφορετική από τον μισθό της Eurostat που χρησιμοποιείται εδώ, και η επισκόπηση δεν εξηγεί πώς συνδέονται οι δύο σειρές. Η Λετονία και η Πολωνία, για παράδειγμα, βρίσκονται στην ομάδα 12% έως 18% της Επιτροπής, έναντι 7,3% και 10,0% στον πίνακα· η Κροατία βρίσκεται εκεί πάνω από 20% έναντι 15,7% εδώ· και το Λουξεμβούργο βρίσκεται εκεί κάτω από το επίπεδο του 2019 έναντι +5,6% εδώ. Τα στοιχεία της Επιτροπής είναι το δικό της δημοσιευμένο μέτρο· ο πίνακας εφαρμόζει την ίδια ιδέα, τις αποδοχές διαιρεμένες με τον ΕνΔΤΚ, στον μισθό που εμφανίζεται στις σελίδες του ίδιου του ιστότοπου.

Το εισόδημα των νοικοκυριών είναι άλλο ερώτημα

Η Eurostat δημοσιεύει επίσης μια επίσημη σειρά σε πραγματικούς όρους για τα νοικοκυριά συνολικά: το ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών ανά κάτοικο, αποπληθωρισμένο με δείκτη τιμών για την κατανάλωση των νοικοκυριών, με το 2008 ίσο με 100 (tepsr_wc310). Δεν είναι σειρά μισθών: μετρά το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών (συμπεριλαμβανομένων των μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων που εξυπηρετούν νοικοκυριά) συνολικά, διαιρεμένο με τον πληθυσμό και με έναν αποπληθωριστή τιμών για την κατανάλωση των νοικοκυριών· τα μεταδεδομένα της Eurostat περιγράφουν αυτόν τον υπολογισμό για την προσαρμοσμένη παραλλαγή του εισοδήματος, η οποία προσθέτει τις κοινωνικές μεταβιβάσεις σε είδος. Στην ΕΕ ο δείκτης ήταν 107,97 το 2019 και 115,57 το 2025, δηλαδή 7,0% υψηλότερος· στη ζώνη του ευρώ (21 χώρες) αυξήθηκε από 104,95 σε 110,64, δηλαδή 5,4% υψηλότερος. Ένας μισθός μπορεί να μείνει πίσω από τις τιμές σε μια χρονιά που το εισόδημα των νοικοκυριών δεν μένει πίσω, και το αντίστροφο.

Μεταξύ χωρών: τι αγοράζει ο κατώτατος μισθός

Ένα άμεσο παράδειγμα σύγκρισης μεταξύ χωρών είναι η σειρά της Eurostat για τον κατώτατο μισθό, που δίνει τον μικτό μηνιαίο εθνικό κατώτατο μισθό σε ευρώ και σε ΜΑΔ, μετατρεπόμενο με ισοτιμίες αγοραστικής δύναμης για την κατανάλωση των νοικοκυριών (earn_mw_cur· μεταδεδομένα). Καλύπτει τα 22 κράτη μέλη της ΕΕ με εθνικό κατώτατο μισθό· η Αυστρία, η Δανία, η Φινλανδία, η Ιταλία και η Σουηδία δεν συγκαταλέγονται σε αυτά. Ο πίνακας δείχνει το ποσό που ίσχυε την 1η Ιουλίου 2026, ταξινομημένο κατά ΜΑΔ.

Πηγή: Eurostat, earn_mw_cur, 1η Ιουλίου 2026 (2026-S2), μικτά μηνιαία ποσά· η σειρά σε ΜΑΔ χρησιμοποιεί τις πιο πρόσφατες διαθέσιμες ισοτιμίες αγοραστικής δύναμης και η Eurostat σημειώνει ότι τα ποσά σε ΜΑΔ για το 2026 είναι εκτιμήσεις.

Σε ευρώ, το υψηλότερο ποσό (Λουξεμβούργο, 2.771 €) είναι 4,5 φορές το χαμηλότερο (Βουλγαρία, 620 €)· σε ΜΑΔ το υψηλότερο (Γερμανία, 2.164) είναι 2,3 φορές το χαμηλότερο (Εσθονία, 935). Αλλάζει και η σειρά. Ο κατώτατος μισθός της Ισπανίας είναι 27% υψηλότερος από τον αντίστοιχο της Πολωνίας σε ευρώ (1.425 € έναντι 1.119 €), αλλά οι δύο διαφέρουν κατά λιγότερο από 1% σε ΜΑΔ (1.556 έναντι 1.547). Σε επτά χώρες (Βέλγιο, Εσθονία, Γαλλία, Γερμανία, Ιρλανδία, Λουξεμβούργο και Κάτω Χώρες) το ποσό σε ΜΑΔ είναι χαμηλότερο από το ποσό σε ευρώ. Οι σελίδες του ιστότοπου για τον κατώτατο μισθό δείχνουν τα ποσά σε ευρώ και το ιστορικό κάθε χώρας.

Τι αφήνουν εκτός αυτοί οι αριθμοί

• Ένας μέσος όρος, όχι ένας τυπικός εργαζόμενος. Ο μισθός είναι αριθμητικός μέσος όρος: το σύνολο των μισθών διαιρεμένο με τους μισθωτούς, προσαρμοσμένο σε ώρες πλήρους απασχόλησης. Μεταβάλλεται όταν αλλάζει η σύνθεση των θέσεων εργασίας, όχι μόνο όταν αλλάζουν οι αποδοχές για την ίδια εργασία.
• Πριν από τους φόρους. Τα μεγέθη είναι μικτά, πριν από τον φόρο εισοδήματος και τις κοινωνικές εισφορές των μισθωτών. Η σειρά της Eurostat για τις καθαρές αποδοχές (earn_nt_netft) έχει εκδοχές σε ΜΑΔ και σε πραγματικούς όρους, αλλά στη δημοσίευση της 1ης Οκτωβρίου 2026 τα ποσά του 2024 αντιστοιχούν περίπου στο ένα δωδέκατο των ετήσιων ποσών που τα περιβάλλουν και σημειώνονται ως ασυνέχεια της σειράς, και οι πραγματικές μεταβολές που προκύπτουν (περίπου −90% για το 2024 και περίπου +1.100% για το 2025 στις χώρες της ΕΕ) δεν είναι αξιοποιήσιμες, επομένως το άρθρο δεν στηρίζεται σε αυτή τη σειρά.
• Ένας μόνο δείκτης τιμών. Ο ΕνΔΤΚ ακολουθεί τις καταναλωτικές δαπάνες των νοικοκυριών και τα μεταδεδομένα του απαριθμούν τα τεκμαρτά ενοίκια στέγασης, δηλαδή το πλασματικό ενοίκιο των ιδιοκατοικούντων, μεταξύ των στοιχείων που δεν καλύπτει. Βλ. τι περιλαμβάνει το καλάθι του πληθωρισμού και τιμές κατοικιών, ενοίκια και πληθωρισμός. Ένα νοικοκυριό με διαφορετικό προϋπολογισμό αντιμετωπίζει διαφορετική μεταβολή τιμών· ο πληθωρισμός τροφίμων είναι ένα παράδειγμα.
• Χρονική κάλυψη. Η σειρά μισθών τελειώνει το 2024, επομένως το άρθρο δεν μπορεί να πει τι συνέβη στις αποδοχές το 2025 ή το 2026. Τα στοιχεία της Επιτροπής για το 2025 στην επισκόπησή της είναι προβολές και δεν επαναλαμβάνονται εδώ.
• Όχι μέτρο επάρκειας. Μια θετική πραγματική μεταβολή σημαίνει ότι οι αποδοχές αγόραζαν περισσότερα από ό,τι το 2019· δεν λέει αν οι αποδοχές επαρκούν.

Πού θα βρείτε περισσότερα στον ιστότοπο

• Η αριθμομηχανή πληθωρισμού μετατρέπει μια μεταβολή τιμών σε ποσό: εισάγετε ένα ποσό και δύο μήνες και δίνει το ισοδύναμο με βάση τον ΕνΔΤΚ. Κάθε χώρα έχει τη δική της εκδοχή, για παράδειγμα η Γερμανία.
• Οι σελίδες για τον μέσο μισθό και τον κατώτατο μισθό κατατάσσουν τις χώρες και δείχνουν το ιστορικό κάθε χώρας· η σελίδα για τον μέσο μισθό στη ζώνη του ευρώ δείχνει το σύνολο που χρησιμοποιήθηκε παραπάνω.
• Η σελίδα για τις τιμές τροφίμων συγκρίνει το επίπεδο τιμών των τροφίμων μεταξύ των χωρών, και η σελίδα για τον πληθωρισμό στη ζώνη του ευρώ έχει τον πιο πρόσφατο μηνιαίο ρυθμό.
• Όσα κερδίζει ένας αποταμιευτής είναι η άλλη όψη του ίδιου υπολογισμού: η σελίδα επιτόκια καταθέσεων συγκρίνει με τον πληθωρισμό το επιτόκιο που πλήρωσαν οι τράπεζες στα νοικοκυριά για καταθέσεις ενός έτους σε κάθε χώρα της ζώνης του ευρώ.

Με λίγα λόγια

• Ο πραγματικός μισθός είναι οι αποδοχές διαιρεμένες με τις τιμές. Από το 2019 έως το 2024 αυξήθηκε σε 19 από 26 χώρες και μειώθηκε σε 7 (Φινλανδία, Γερμανία, Γαλλία, Σουηδία, Ελλάδα, Τσεχία, Ιταλία)· στη ζώνη του ευρώ των 20 χωρών οι αποδοχές αυξήθηκαν κατά 18,5% και οι τιμές κατά 20,3%.
• Στη ζώνη του ευρώ οι πραγματικές αποδοχές μειώθηκαν το 2020 και το 2022 και αυξήθηκαν το 2021, το 2023 και το 2024.
• Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τοποθετεί τους πραγματικούς μισθούς της ΕΕ το 2024 κατά 0,7% κάτω από το 2019· τα στοιχεία της ανά χώρα χρησιμοποιούν διαφορετική σειρά μισθών, για αυτό διαφέρουν από τον πίνακα για ορισμένες χώρες.
• Μεταξύ χωρών, η ΜΑΔ αφαιρεί τις διαφορές στο επίπεδο τιμών: η διαφορά ανάμεσα στον υψηλότερο και τον χαμηλότερο κατώτατο μισθό είναι 4,5 φορές σε ευρώ και 2,3 φορές σε ΜΑΔ.
• Τα στοιχεία είναι μικτά, μέσοι όροι και τελειώνουν το 2024· δεν λένε αν οι αποδοχές επαρκούν.

Στοιχεία: Eurostat (μέσος προσαρμοσμένος μισθός πλήρους απασχόλησης nama_10_fte, ΕνΔΤΚ prc_hicp_minr και prc_hicp_ainr, κατώτατοι μισθοί earn_mw_cur, πραγματικό εισόδημα νοικοκυριών tepsr_wc310, καθαρές αποδοχές earn_nt_netft) και Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Labour Market and Wage Developments in Europe, Annual Review 2025). Το euroflation είναι ανεξάρτητος tracker και δεν συνδέεται με τη Eurostat, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή την ΕΕ. Τίποτα εδώ δεν αποτελεί χρηματοοικονομική συμβουλή. Τα παραθέματα προέρχονται από τα αγγλικά πρωτότυπα.