Mill-Brent sal-pompa — kif barmil żejt mhux maħdum isir litru petrol, u kemm malajr isegwu l-prezzijiet
Fis-6 ta’ Ottubru 2026 litru Brent (prezz spot) kien jammonta għal 70 ċenteżmu; il-petrol tal-UE kien jiswa €2.01 fil-5 ta’ Ottubru. Barmil, euro, veloċità tat-trasmissjoni.
Fis-6 ta’ Ottubru 2026, l-aħħar jum fil-fajl tal-EIA, il-prezz spot taż-żejt mhux maħdum Brent (EIA) kien USD 125.44 kull barmil. Bir-rata ta’ referenza tal-BĊE ta’ dak il-jum, 1.1269 dollaru għal kull euro, dan jiġi €111.31 kull barmil. Barmil fih 158.987 litru, u għalhekk litru żejt mhux maħdum kien jammonta għal 70 ċenteżmu. Il-Bullettin taż-Żejt ta’ kull ġimgħa tal-Kummissjoni Ewropea għat-Tnejn, il-5 ta’ Ottubru, iqiegħed il-prezz medju fil-pompa tal-UE fi €2.01 kull litru għall-petrol Euro-super 95 u f’€2.15 għad-diżil. Sena qabel, fil-bullettin tas-6 ta’ Ottubru 2025, il-petrol kien jiswa €1.62 u litru żejt mhux maħdum kien jammonta għal 36 ċenteżmu.
Dan l-artikolu jagħmel l-aritmetika, juri x’hemm bejn iż-żejt mhux maħdum u l-pompa, x’jagħmel ir-rata tal-kambju, u jistaqsi kemm malajr isegwu l-prezzijiet fil-pompa: dak li jsibu l-blog ta’ ekonomisti tal-BĊE u l-istudji ppubblikati, u dak li juru d-data ta’ kull ġimgħa ta’ dan is-sit f’episodji individwali. It-taħlitiet tal-prodotti tar-raffineriji u l-crack spreads jinsabu f’Għaliex id-diżil jiswa aktar mill-petrol fl-Ewropa; id-dazju tas-sisa u l-VAT skont il-pajjiż jinsabu f’X’hemm fil-prezz ta’ litru karburant. Iċ-ċifra attwali tinsab fil-paġna tal-prezz taż-żejt Brent.
L-aritmetika ta’ barmil
Il-glossarju tal-Amministrazzjoni tal-Informazzjoni dwar l-Enerġija tal-Istati Uniti (EIA) jiddefinixxi barmil taż-żejt bħala “unità ta’ volum ugwali għal 42 gallun tal-Istati Uniti”, jiġifieri 158.987 litru: it-tabella tal-konverżjoni tal-NIST tagħti 1.589 873 × 10² litru.
Il-prezz użat hawnhekk huwa l-“Europe Brent Spot Price FOB” ta’ kuljum tal-EIA, f’dollari kull barmil. Il-paġna tad-definizzjonijiet tal-EIA tiddeskrivi l-Brent bħala “taħlita ta’ żejt mhux maħdum prodotta fir-reġjun tal-Baħar tat-Tramuntana li sservi ta’ referenza jew ‘marker’ għall-ipprezzar ta’ għadd ta’ flussi oħra ta’ żejt mhux maħdum” u tindika lil Refinitiv, kumpanija tal-grupp LSEG, bħala s-sors. Huwa prezz spot, mhux il-prezz ta’ kuntratt futures. Minn hawn ’il quddiem jissejjaħ il-prezz spot tal-Brent.
Biex tikseb prezz kull litru, aqsam bir-rata ta’ referenza tal-BĊE (dollari tal-Istati Uniti għal kull euro) u mbagħad bi 158.987. Il-BĊE normalment jaġġorna r-rati madwar is-16:00 CET fil-jiem tax-xogħol, minbarra l-jiem ta’ għeluq tat-TARGET; għal jum mingħajr rata dan l-artikolu juża l-aħħar waħda ta’ qabel. Għat-Tnejn, il-5 ta’ Ottubru 2026, id-data tal-bullettin: USD 125.51 ÷ 1.1204 = €112.02 kull barmil; €112.02 ÷ 158.987 = €0.705 kull litru żejt mhux maħdum.
| Data | Prezz spot tal-Brent (USD kull barmil) | Rata tal-BĊE (USD għal kull €) | Prezz spot tal-Brent (€ kull barmil) | Żejt mhux maħdum kull litru (€) |
|---|---|---|---|---|
| 6 ta’ Ottubru 2025 | 67.09 | 1.1678 | 57.45 | 0.361 |
| 5 ta’ Ottubru 2026 | 125.51 | 1.1204 | 112.02 | 0.705 |
| 6 ta’ Ottubru 2026 (l-aħħar jum fil-fajl tal-EIA) | 125.44 | 1.1269 | 111.31 | 0.700 |
Sors: EIA; rati ta’ referenza tal-BĊE; kalkolu ta’ euroflation. Is-6 ta’ Ottubru 2025 u l-5 ta’ Ottubru 2026 huma t-Tnejn tal-bullettini tal-Kummissjoni użati hawn taħt.
Bir-rata tal-5 ta’ Ottubru 2026 kull USD 10 fuq barmil huma 5.6 ċenteżmi fuq litru żejt mhux maħdum:
| Prezz spot tal-Brent (USD kull barmil) | L-istess f’€ b’1.1204 | Żejt mhux maħdum kull litru (ċenteżmi) |
|---|---|---|
| 60 | 53.55 | 33.7 |
| 80 | 71.40 | 44.9 |
| 100 | 89.25 | 56.1 |
| 120 | 107.10 | 67.4 |
Tabella ta’ konverżjoni bir-rata tal-5 ta’ Ottubru 2026, mhux prezzijiet osservati. Sors: kalkolu ta’ euroflation.
X’inhi din iċ-ċifra. Hija konverżjoni tal-prezz spot: il-prezz ta’ barmil Brent f’jum wieħed, bl-euro u kull litru. Mhijiex dak li raffinerija ħallset, li jiddependi mill-grad, min-nolu, mid-data tax-xiri u mit-termini tal-kuntratt; din l-aritmetika ma tafx xejn minn dawn. Lanqas litru żejt mhux maħdum ma jsir litru petrol: fl-2023 barmil ta’ 42 gallun ipproċessat fir-raffineriji tal-Istati Uniti ta madwar 19.57 gallun ta’ petrol finali għall-vetturi, 12.47 ta’ żejt distillat tal-fjuwil u ammonti iżgħar ta’ karburant tal-ajruplani u prodotti oħra.
X’hemm bejn iż-żejt mhux maħdum u l-pompa
Il-blog ta’ Lulju 2026 minn ekonomisti tal-BĊE, li jiddikjaraw li l-fehmiet huma tagħhom stess u mhux neċessarjament tal-BĊE, jaqsam il-prezz fil-pompa fi ħames partijiet: żejt mhux maħdum, spejjeż u marġnijiet tar-raffinar, spejjeż u marġnijiet tad-distribuzzjoni, dazji tas-sisa u VAT. L-ispejjeż u l-marġnijiet tar-raffinar huma “kkalkulati bħala d-differenza bejn il-kontribut tal-prezzijiet tal-prodotti raffinati u l-kontribut tal-prezzijiet taż-żejt mhux maħdum”. L-ispejjeż u l-marġnijiet tad-distribuzzjoni “jkopru l-attivitajiet kollha bejn ir-raffinar u l-bejgħ finali tal-prodott”.
Għall-medja tal-UE, il-prezz mingħajr taxxi tal-Kummissjoni naqqas iż-żejt mhux maħdum kull litru jħalli flimkien l-ispejjeż u l-marġnijiet tar-raffinar u tad-distribuzzjoni. In-noti tal-Graff 3 tal-blog jiddeskrivu l-istess pass: “L-ispejjeż u l-marġnijiet tar-raffinar u tad-distribuzzjoni huma kkalkulati bħala d-differenza bejn il-prezzijiet tal-konsumatur qabel it-taxxi u l-prezzijiet taż-żejt mhux maħdum.”
| Litru medju tal-UE | Żejt mhux maħdum (konverżjoni spot) | Il-bqija qabel it-taxxi | Taxxi (dazju tas-sisa, imposti, VAT) | Prezz fil-pompa | Żejt mhux maħdum bħala sehem tal-prezz fil-pompa |
|---|---|---|---|---|---|
| Petrol, 6 ta’ Ottubru 2025 | 0.361 | 0.340 | 0.919 | 1.620 | 22% |
| Petrol, 5 ta’ Ottubru 2026 | 0.705 | 0.371 | 0.931 | 2.006 | 35% |
| Diżil, 6 ta’ Ottubru 2025 | 0.361 | 0.388 | 0.789 | 1.538 | 23% |
| Diżil, 5 ta’ Ottubru 2026 | 0.705 | 0.620 | 0.824 | 2.149 | 33% |
Euro kull litru. Sors: Kummissjoni, Bullettin taż-Żejt ta’ kull ġimgħa, medji tal-UE bit-taxxi u mingħajrhom; Brent bħal fl-ewwel tabella; kalkolu ta’ euroflation. Il-partijiet huma mdawra separatament, u għalhekk ringiela tista’ tvarja mis-somma tagħha b’0.001. Il-Kummissjoni timmarka l-medji tal-UE tagħha għall-2025 u għall-2026 bħala provviżorji, għax jużaw piżijiet provviżorji tal-konsum li jistgħu jinbidlu.
Bejn iż-żewġ dati l-parti taż-żejt mhux maħdum f’litru żdiedet b’34 ċenteżmu. Il-parti bejn iż-żejt mhux maħdum u t-taxxa żdiedet b’3 ċenteżmi għall-petrol u b’23 ċenteżmu għad-diżil; it-taxxi żdiedu b’ċenteżmu u b’4 ċenteżmi. Għalhekk, f’termini perċentwali, il-prezz fil-pompa żdied inqas miż-żejt mhux maħdum: iż-żejt mhux maħdum b’95%, il-petrol b’24% u d-diżil b’40%. Il-blog jispjega li d-dazji tas-sisa u l-VAT “jiffurmaw sehem kbir, fil-biċċa l-kbira fiss, tal-prezz”, u għalhekk żieda perċentwali partikolari fiż-żejt mhux maħdum “titraduċi f’moviment perċentwali ferm iżgħar fil-pompa”. It-tqassim tat-taxxi skont il-pajjiż jinsab fl-artikolu dwar il-prezz tal-karburant, u l-marġnijiet tar-raffinar fl-artikolu dwar id-diżil.
Il-blog jgħid li l-komponent tiegħu taż-żejt mhux maħdum “kellu medja ta’ madwar €0.47 kull litru diżil” mill-2021, “b’firxa minn €0.28 sa €0.80”, u laħaq €0.73 fl-ewwel ġimgħa ta’ April 2026. Il-konverżjoni ta’ hawn fuq, għat-Tnejn ta’ kull ġimgħa tal-Kummissjoni mill-11 ta’ Jannar 2021 (l-ewwel ġimgħa tal-Kummissjoni tal-2021 fil-fajl tal-istorja) sal-20 ta’ Lulju 2026, għandha medja ta’ €0.47 u firxa minn €0.28 sa €0.77. Il-BĊE ma jiddikjarax il-konverżjoni tiegħu, u għalhekk dan huwa tqabbil, mhux replikazzjoni. Il-fajl tal-EIA juri quċċata ta’ kuljum ta’ USD 138.21 kull barmil fis-7 ta’ April 2026, jew €0.752 kull litru.
Euro u dollaru
Is-serje tal-EIA hija f’dollari, u għalhekk il-prezz ta’ barmil bl-euro jista’ jiċċaqlaq b’mod differenti mill-prezz bid-dollari. Wieħed flimkien mal-bidla fil-prezz bl-euro huwa ugwali għal wieħed flimkien mal-bidla fil-prezz bid-dollari, maqsum b’wieħed flimkien mal-bidla fl-għadd ta’ dollari għal kull euro; ċifra iżgħar ta’ dollari għal kull euro tfisser euro aktar dgħajjef.
| Perjodu | Prezz spot tal-Brent f’USD | USD għal kull € | Prezz spot tal-Brent f’€ |
|---|---|---|---|
| Medja ta’ kull xahar ta’ Diċembru 2004 sal-medja ta’ kull xahar ta’ Diċembru 2005 | +43.5% | −11.5% | +62.1% |
| 3 ta’ Lulju 2008 (l-ogħla prezz f’dollari) sas-26 ta’ Diċembru 2008 (l-inqas prezz f’dollari li segwa) | −76.6% (minn 143.95 għal 33.73) | −11.8% (minn 1.5885 għal 1.4005) | −73.4% (minn 90.62 għal 24.08) |
| 19 ta’ Ġunju 2014 (l-ogħla prezz f’dollari tal-2014) sal-20 ta’ Jannar 2016 (l-inqas prezz f’dollari) | −77.4% (minn 115.19 għal 26.01) | −19.9% (minn 1.3620 għal 1.0907) | −71.8% (minn 84.57 għal 23.85) |
| 31 ta’ Diċembru 2021 sat-13 ta’ Ġunju 2022 (l-ogħla prezz bl-euro) | +66.3% (minn 77.24 għal 128.44) | −7.7% (minn 1.1326 għal 1.0455) | +80.1% (minn 68.20 għal 122.85) |
Bidla perċentwali = tmiem ÷ bidu − 1; l-ewwel ringiela tuża medji ta’ kull xahar ta’ valuri ta’ kuljum. Sors: EIA, BĊE; kalkolu ta’ euroflation. It-tabella ma tgħidx għaliex ir-rata inbidlet.
L-ewwel ringiela tista’ tiġi vverifikata kontra sors primarju. Il-Monthly Bulletin tal-BĊE ta’ Frar 2006 qal li ż-żieda fil-prezzijiet taż-żejt mhux maħdum u tal-gass naturali fl-2005 kienet “imkabbra mill-apprezzament tad-dollaru tal-Istati Uniti” u li “f’termini ta’ euro, il-prezz taż-żejt mhux maħdum Brent kien 62% ogħla f’Diċembru 2005 milli sena qabel”. Fil-fajls tal-EIA u tal-BĊE l-medji ta’ kull xahar jagħtu 62.1% bl-euro u 43.5% bid-dollari.
L-ogħla prezzijiet fil-fajl jaqgħu f’muniti differenti. Bid-dollari huwa USD 143.95 fit-3 ta’ Lulju 2008 (€90.62 b’1.5885). Bl-euro huwa €122.85 fit-13 ta’ Ġunju 2022 (USD 128.44 b’1.0455): il-prezz bid-dollari f’dak il-jum kien 10.8% taħt l-ogħla livell tal-2008, filwaqt li l-prezz bl-euro kien 35.6% ’il fuq mill-valur tiegħu fit-3 ta’ Lulju 2008. Mis-6 ta’ Ottubru 2025 sal-5 ta’ Ottubru 2026 il-prezz bid-dollari żdied b’87.1% u l-prezz bl-euro b’95.0%, hekk kif ir-rata marret minn 1.1678 għal 1.1204.
Kemm malajr isegwu l-prezzijiet fil-pompa: x’isibu l-istudji
Il-blog ta’ ekonomisti tal-BĊE, li jużah ukoll l-artikolu dwar il-prezz tal-karburant, jgħid li b’mod ġenerali t-trasmissjoni hija “mgħaġġla, fi żmien xahar jew xahrejn, u sħiħa”, u li żieda ta’ €0.10 kull litru fil-prezzijiet taż-żejt mhux maħdum “normalment titraduċi f’żieda ta’ €0.10 kull litru fil-prezzijiet fil-pompa qabel it-taxxi”. Wara dan hemm studji ta’ data taż-żona tal-euro, li jibdew minn prezzijiet differenti: il-blog miż-żejt mhux maħdum, Meyler mill-prezzijiet taż-żejt, l-Occasional Paper 113 mill-prezz tal-prodott raffinat f’Rotterdam. “Rokits u r-rix” huwa l-isem tal-mistoqsija dwar jekk il-prezzijiet fil-pompa jogħlew aktar malajr milli jinżlu. It-tabella tagħti l-kuntest u s-sejbiet ta’ kull sors.
| Sors | Kuntest | X’jirrapporta | Twissija jew nota dikjarata |
|---|---|---|---|
| Meyler, Energy Economics, 2009 (inqara l-abstract) | Iż-żona tal-euro u l-ewwel 12-il membru tagħha, data ta’ kull ġimgħa | “it-trasmissjoni tal-prezz taż-żejt isseħħ malajr, b’90% jseħħ fi żmien tlieta sa ħames ġimgħat”; “ftit evidenza ta’ asimetriji statistikament sinifikanti” | Fejn l-asimetrija hija sinifikanti, din hija “ġeneralment mhux sinifikanti ekonomikament”; il-frekwenza ta’ kull ġimgħa hija “l-inqas frekwenza li wieħed għandu jikkunsidra” |
| ECB Occasional Paper 113, task force tal-Kumitat tal-Politika Monetarja tas-SEBĊ, 2010 (il-fehmiet mhux neċessarjament tal-BĊE) | Pajjiżi taż-żona tal-euro; prezzijiet tal-petrol qabel it-taxxi mill-Bullettin taż-Żejt ta’ kull ġimgħa kontra l-prezzijiet tal-prodotti raffinati f’Rotterdam, 1994 sa 2008 | 50% ġie trasmess fi żmien ġimagħtejn, 90% fi żmien tlieta sa sitt ġimgħat; minn żieda ta’ 10 ċenteżmi fil-prezz tal-prodott raffinat, il-petrol qabel it-taxxi żdied b’6.0 ċenteżmi fi żmien ġimagħtejn u b’9.3 fi żmien ħames ġimgħat | “ftit li xejn asimetrija b’tifsira ekonomika” għaż-żona tal-euro kollha kemm hi; ftit pajjiżi juru asimetrija sinifikanti iżda marġinali; il-ġbir tad-data fit-Tnejn jista’ jwassal biex il-veloċità tiġi stmata inqas milli hi |
| Artikoli tal-persunal tal-BĊE (jirrepetu l-OCP 113 u Meyler 2009, li n-noti f’qiegħ il-paġna tagħhom jikkwotaw), 2018 u 2022 | Iż-żona tal-euro u l-pajjiżi tagħha | “kważi sħiħa fi żmien ħames ġimgħat”; “ġeneralment sħiħa u mgħaġġla, normalment fi żmien 3-5 ġimgħat” | L-artikolu tal-2022 iżid li, peress li t-taxxi u l-marġnijiet ma jiċċaqalqux maż-żejt mhux maħdum, żieda ta’ 1% fil-prezzijiet taż-żejt mhux maħdum tgħolli l-prezz tal-konsumatur tal-karburanti likwidi b’madwar 0.31-0.34% wara sena (il-blog jagħmel l-istess punt: sħiħa f’euro kull litru qabel it-taxxi, iżgħar f’perċentwal) |
| Asane-Otoo u Dannemann, working paper ta’ Oldenburg, 2019 (inqara l-abstract; il-blog tal-BĊE jikkwota l-verżjoni ppubblikata) | Il-Ġermanja, prezzijiet ta’ kuljum f’prattikament l-istazzjonijiet kollha, 2014 sa 2018 | “l-ipprezzar asimetriku huwa n-norma u mhux l-eċċezzjoni” | L-aggregazzjoni temporali tad-data tal-istazzjonijiet “tista’ twassal għal inferenzi mhux eżatti u tista’ tispjega s-sejbiet kontradittorji fil-letteratura eżistenti”. Il-verżjoni ppubblikata (The Energy Journal, 43(6), 2022) tkopri l-petrol f’12,804 stazzjon u tgħid li “x-xejra tar-rokits u r-rix hija n-norma u mhux l-eċċezzjoni” |
| Perdiguero-García, Energy Policy, 2013 (inqara l-abstract) | Meta-analiżi ta’ studji dwar l-asimetrija tal-prezzijiet (mhux limitata għaż-żona tal-euro) | “il-varjazzjoni kbira fir-riżultati rrapportati tagħmilha diffiċli li jinsabu konklużjonijiet definittivi” | Ir-riżultati jvarjaw skont is-segment tal-industrija, id-data, is-snin u l-kontrolli; “kompetizzjoni akbar tista’ tnaqqas ħafna l-possibbiltà li sseħħ imġieba asimetrika” |
Il-kwotazzjonijiet huma mis-sorsi marbutin. “Inqara l-abstract” ifisser li nqara biss l-abstract fil-paġna marbuta; it-testi tal-BĊE nqraw fil-passaġġi ċċitati.
Fejn l-evidenza hija b’saħħitha, u fejn hija dgħajfa jew imħallta. Fir-rigward tal-veloċità, is-sorsi taż-żona tal-euro jagħtu ċifri tal-istess ordni, bl-aktar reċenti jirrepetu l-aktar qodma: il-biċċa l-kbira tat-trasmissjoni fi żmien tlieta sa sitt ġimgħat fl-istudji u fl-artikoli tal-BĊE l-aktar qodma, “fi żmien xahar jew xahrejn” fil-blog tal-2026. Fir-rigward tad-direzzjoni ma jaqblux. Meyler u d-dokument tat-task force tas-SEBĊ, bl-użu ta’ data ta’ kull ġimgħa, isibu ftit li xejn asimetrija b’tifsira ekonomika għaż-żona tal-euro kollha kemm hi. Id-dokument Ġermaniż fil-livell tal-istazzjonijiet isib li l-asimetrija hija n-norma. Il-blog jiġbor fil-qosor li studji preċedenti dwar iż-żona tal-euro ma sabu l-ebda asimetrija jew kienu inkonklussivi, u li xogħol aktar reċenti jissuġġerixxi li t-trasmissjoni tista’ tkun aktar bil-mod fit-tnaqqis. Ir-riżultati jiddependu mill-pajjiż, mill-perjodu u mill-frekwenza tad-data, u l-ebda wieħed minn dawn is-sorsi ma jiddeċiedi jekk il-prezzijiet fil-pompa fiż-żona tal-euro jinżlux aktar bil-mod milli jogħlew.
Żewġ studji klassiċi, ta’ swieq oħra u minn qabel l-euro, sabu ċertu asimetrija. L-istudju ta’ Bacon dwar il-petrol fir-Renju Unit, b’data ta’ kull ġimagħtejn mill-1982 sal-1990 (working paper tal-Oxford Institute for Energy Studies, 1990; ippubblikat f’Energy Economics, 1991), iqiegħed id-dewmien medju fi 4.38 perjodi ta’ ġimagħtejn għal żieda fl-ispiża ta’ penny wieħed kull litru u fi 4.77 għal waqgħa, “madwar ġimgħa aktar bil-mod għall-waqgħa fl-ispiża”, differenza li “mhijiex kbira biżżejjed, madwar ġimgħa, biex twassal għal ċaħda deċiżiva tal-fehma li s-suq bl-imnut tal-petrol fir-Renju Unit huwa kompetittiv ħafna”. Fil-verżjoni tal-working paper tal-1992 tal-istudju tagħhom dwar l-Istati Uniti (Quarterly Journal of Economics, 1997), Borenstein, Cameron u Gilbert jirrapportaw li “kważi r-rispons kollu għal żieda fil-prezz taż-żejt mhux maħdum jidher fil-prezz fil-pompa fi żmien 4 ġimgħat, filwaqt li t-tnaqqis jiġi trasmess gradwalment fuq 8 ġimgħat”, u jissuġġerixxu spejjeż tal-istokk jew poter tas-suq bħala spjegazzjonijiet possibbli.
Kemm malajr isegwu l-prezzijiet fil-pompa: x’juru d-data ta’ dan is-sit
Maġenb “fi żmien xahar jew xahrejn” tal-blog, hawn episodji individwali mill-fajls ta’ wara dan is-sit. Jiddeskrivu dawk il-ġimgħat; mhumiex test tas-sejba tal-blog, ma jistabbilixxu l-ebda liġi, u ma jistgħux jaraw xejn li hu iqsar minn ġimgħa.
Metodu. Il-medji tal-UE tal-Kummissjoni (petrol Euro-super 95 u żejt tal-gass awtomottiv) huma datati bit-Tnejn u jinkludu r-Renju Unit fil-ġimgħat tal-2014–16. Il-Brent huwa l-għeluq tal-EIA fit-Tnejn jew qabel, f’euro kull litru kif hawn fuq. “Qabel it-taxxi” huwa l-prezz mingħajr taxxi tal-Kummissjoni. Għal kull moviment jittieħed l-ewwel Tnejn bl-ogħla jew bl-inqas valur f’perjodu ta’ tfittxija, u l-intervall jingħadd mill-Brent.
| Episodju | Brent (€ kull litru) | Petrol tal-UE qabel it-taxxi | Diżil tal-UE qabel it-taxxi |
|---|---|---|---|
| Quċċata tal-2014 | 0.527 fis-16 ta’ Ġunju 2014 | 0.689 fis-7 ta’ Lulju 2014 (3 ġimgħat wara) | 0.706 fit-30 ta’ Ġunju 2014 (ġimagħtejn wara) |
| Qiegħ tal-2015–16 | 0.158 fit-18 ta’ Jannar 2016 | 0.367 fil-15 ta’ Frar 2016 (4 ġimgħat) | 0.357 fil-15 ta’ Frar 2016 (4 ġimgħat) |
| L-ewwel żieda qawwija tal-2022 | 0.745 fis-7 ta’ Marzu 2022 | 1.071 fl-14 ta’ Marzu (ġimgħa waħda) | 1.211 fl-14 ta’ Marzu (ġimgħa waħda) |
| Quċċata tal-2022 | 0.773 fit-13 ta’ Ġunju 2022 | 1.232 fit-13 ta’ Ġunju (l-istess ġimgħa) | 1.299 fis-27 ta’ Ġunju (ġimagħtejn) |
| Quċċata tar-rebbiegħa tal-2026 | 0.696 fis-6 ta’ April 2026 † | 1.024 fil-25 ta’ Mejju (7 ġimgħat) | 1.299 fis-6 ta’ April (l-istess ġimgħa) |
| Qiegħ tas-sajf tal-2026 | 0.383 fis-6 ta’ Lulju 2026 | 0.891 fis-6 ta’ Lulju (l-istess ġimgħa) | 0.962 fis-6 ta’ Lulju (l-istess ġimgħa) |
Euro kull litru. Perjodi ta’ tfittxija għal kull moviment: mill-1 ta’ Mejju sad-29 ta’ Settembru 2014; mit-28 ta’ Settembru 2015 sat-28 ta’ Marzu 2016; mill-21 ta’ Frar sat-18 ta’ April 2022; l-2022 kollha; mit-2 ta’ Marzu sal-1 ta’ Ġunju 2026; mit-8 ta’ Ġunju sat-3 ta’ Awwissu 2026. L-episodji u l-perjodi ntgħażlu wara li ġiet eżaminata d-data, u perjodi usa’ jbiddlu xi intervalli (perjodu ta’ sena madwar il-quċċata tal-2014 iqiegħed il-massimu tad-diżil f’Jannar 2014). † Is-6 ta’ April 2026 kienet btala mingħajr prezz tal-EIA, u għalhekk jintuża l-għeluq tat-2 ta’ April (USD 127.61). Sors: EIA, BĊE, Kummissjoni Ewropea; kalkolu ta’ euroflation.
Fi 11 mit-12-il tqabbil il-prezz qabel it-taxxi biddel direzzjoni fi żmien erba’ ġimgħat mill-Brent bl-euro, li jaqbel ma’ “fi żmien xahar jew xahrejn” tal-blog. L-eċċezzjoni hija l-petrol fir-rebbiegħa tal-2026, li kompla jogħla għal seba’ ġimgħat wara li l-Brent biddel direzzjoni, filwaqt li d-diżil biddel direzzjoni fl-istess ġimgħa; id-data ma tgħidx għaliex, peress li l-prezz qabel it-taxxi jinkludi marġnijiet tar-raffinar u tad-distribuzzjoni apparti ż-żejt mhux maħdum. Ir-riżultat jiddependi wkoll minn kif tiġi definita l-ġimgħa: bil-medja tas-seba’ ijiem li jintemmu fit-Tnejn minflok l-għeluq tat-Tnejn, l-intervalli jiċċaqalqu sa tliet ġimgħat, u f’episodju wieħed (Marzu 2022, iż-żewġ karburanti) il-prezz fil-pompa jbiddel direzzjoni ġimagħtejn qabel il-Brent. Fost il-594 bidla kollha bejn ġimgħat konsekuttivi tal-Kummissjoni minn Jannar 2015 sa Ottubru 2026 (15 minnhom fuq ġimgħa ta’ btala maqbuża), il-korrelazzjoni bejn il-bidla tal-Brent f’din il-ġimgħa u l-bidla fil-prezz tal-petrol tal-UE qabel it-taxxi k ġimgħat wara hija 0.36 f’k = 0, 0.58 f’k = 1, 0.16 f’k = 2 u 0.12 f’k = 3 (diżil 0.34, 0.58, 0.15, 0.10). Korrelazzjoni turi moviment flimkien, mhux kemm minn bidla tiġi trasmessa. Id-dokument tat-task force jikkwota wkoll studju li sab li jsiru inqas bidliet fil-prezzijiet it-Tnejn, għax is-swieq ta’ Rotterdam ikunu magħluqin tul il-weekend, u għalhekk prezz tat-Tnejn iġorr ftit mill-aħbarijiet tal-weekend.
Għall-moviment tal-2026 it-tabella tqiegħed il-medji tal-UE ħdejn dikjarazzjoni tal-blog tal-BĊE li żieda ta’ €0.10 fiż-żejt mhux maħdum “normalment titraduċi f’żieda ta’ €0.10 kull litru fil-prezzijiet fil-pompa qabel it-taxxi”.
| It-Tnejn | Brent (€ kull litru) | Petrol tal-UE qabel it-taxxi | Diżil tal-UE qabel it-taxxi |
|---|---|---|---|
| 23 ta’ Frar 2026 | 0.384 | 0.712 | 0.781 |
| 6 ta’ April 2026 | 0.696 | 0.997 | 1.299 |
| 6 ta’ Lulju 2026 | 0.383 | 0.891 | 0.962 |
| Bidla, mit-23 ta’ Frar sas-6 ta’ April | +0.313 | +0.285 | +0.518 |
| Bidla, mis-6 ta’ April sas-6 ta’ Lulju | −0.313 | −0.106 | −0.337 |
Euro kull litru; il-Brent għas-6 ta’ April huwa l-għeluq tat-2 ta’ April. Sors: EIA, BĊE, Kummissjoni Ewropea; kalkolu ta’ euroflation.
Mit-23 ta’ Frar sas-6 ta’ April, il-petrol qabel it-taxxi żdied b’28 ċenteżmu u d-diżil b’52, kontra 31 għaż-żejt mhux maħdum. Mis-6 ta’ April sas-6 ta’ Lulju, id-diżil qabel it-taxxi niżel b’34 ċenteżmu u l-petrol b’11, kontra 31 għaż-żejt mhux maħdum. Fis-6 ta’ Lulju l-Brent kien fil-livell tiegħu tat-23 ta’ Frar, filwaqt li l-prezz qabel it-taxxi kien 18-il ċenteżmu ogħla għaż-żewġ karburanti; il-blog tal-BĊE jirrapporta marġnijiet tar-raffinar qrib ir-rekord fl-ewwel tliet ġimgħat ta’ Lulju. Il-marġnijiet iċċaqalqu kif ukoll iż-żejt mhux maħdum f’dawn il-ġimgħat, u għalhekk it-tabella ma tistax tiżola ż-żejt mhux maħdum, u huwa episodju wieħed, mhux test tas-sejba tal-blog jew tal-mistoqsija dwar il-prezzijiet li jinżlu.
Kif taqra ċ-ċifri attwali
- Huwa l-prezz spot tal-EIA. Il-paġna tal-prezz taż-żejt Brent turi l-prezz spot tal-Brent tal-EIA, mhux il-prezz ta’ kuntratt futures.
- Mhuwiex aġġornat sal-minuta. It-tabella tal-prezzijiet spot tal-EIA kienet turi data ta’ rilaxx tas-7 ta’ Ottubru 2026 u rilaxx li jmiss fil-15 ta’ Ottubru 2026, u għalhekk l-aħħar valur jista’ jkun ta’ ġimgħa jew aktar ilu. Qabblu mal-prezz fil-pompa tal-istess Tnejn.
- Dollari jew euro. Il-valur bl-euro juża r-rata tal-BĊE tal-istess jum, jew l-aħħar waħda ta’ qabel. Euro aktar dgħajjef iżid il-prezz ta’ barmil bl-euro mingħajr ebda bidla fil-prezz bid-dollari.
- Ċenteżmi kull litru. Aqsam il-prezz ta’ barmil bl-euro b’158.987; bir-rata tal-5 ta’ Ottubru 2026 USD 10 fuq barmil huma 5.6 ċenteżmi fuq litru żejt mhux maħdum.
- Iż-żejt mhux maħdum mhuwiex il-prezz fil-pompa. Ir-raffinar, id-distribuzzjoni, id-dazju tas-sisa u l-VAT jiżdiedu fuqu, u barmil jagħti diversi prodotti. Il-prezzijiet attwali fil-pompa jinsabu fil-paġna tal-prezzijiet tal-karburanti, fil-klassifika tal-petrol u fil-paġna tad-diżil taż-żona tal-euro.
Fil-qosor
- Barmil huwa 158.987 litru. Fil-5 ta’ Ottubru 2026 il-prezz spot tal-Brent kien jammonta għal 70 ċenteżmu kull litru żejt mhux maħdum, 35% ta’ litru petrol tal-UE ta’ €2.01; sena qabel 36 ċenteżmu, 22% ta’ €1.62. Hija konverżjoni, mhux dak li raffinerija ħallset.
- Il-prezz ta’ barmil bl-euro mhuwiex il-prezz bid-dollari. Mill-31 ta’ Diċembru 2021 sat-13 ta’ Ġunju 2022 żdied b’80% bl-euro kontra 66% bid-dollari.
- Il-blog ta’ ekonomisti tal-BĊE isib it-trasmissjoni lejn il-prezz fil-pompa qabel it-taxxi mgħaġġla u sħiħa, b’mod ġenerali “fi żmien xahar jew xahrejn”; studji eqdem taż-żona tal-euro jqiegħdu l-biċċa l-kbira tagħha fi tlieta sa sitt ġimgħat.
- L-evidenza dwar il-prezzijiet li jinżlu hija mħallta. L-istudji taż-żona tal-euro bbażati fuq data aggregata jsibu ftit li xejn asimetrija b’tifsira ekonomika; studju Ġermaniż fil-livell tal-istazzjonijiet isib xejra ta’ rokits u rix. Ir-riżultati jiddependu mill-pajjiż, mill-perjodu u mill-frekwenza tad-data.
- Id-data ta’ kull ġimgħa ta’ dan is-sit turi episodji individwali. F’sitt movimenti magħżula mill-2014 ’l hawn (12-il tqabbil, petrol u diżil), il-prezz tal-UE qabel it-taxxi laħaq quċċata jew qiegħ fi żmien erba’ ġimgħat mill-Brent bl-euro 11-il darba u darba waħda wara seba’ ġimgħat; perjodi ta’ tfittxija usa’ jbiddlu xi wħud minn dawn.
Ċifri: EIA (Europe Brent Spot Price FOB, kuljum; definizzjonijiet; rendimenti tar-raffineriji), BĊE (rati ta’ referenza tal-kambju tal-euro; il-blog “Mill-bir sal-pompa: kif jiġu ffurmati l-prezzijiet tal-karburant”, 31 ta’ Lulju 2026; Monthly Bulletin 2/2006; Bullettin Ekonomiku 7/2018 u 4/2022; Occasional Paper 113), Kummissjoni Ewropea (Bullettin taż-Żejt ta’ kull ġimgħa sal-5 ta’ Ottubru 2026), NIST (SP 811) u l-istudji marbutin fit-test. euroflation huwa tracker indipendenti u mhuwiex affiljat mal-EIA, mal-Kummissjoni Ewropea, mal-BĊE jew mal-UE. Xejn hawnhekk mhu parir finanzjarju. Il-kwotazzjonijiet huma tradotti mill-oriġinali bl-Ingliż.