De rendementscurve van het eurogebied uitgelegd — wat de vorm laat zien en wanneer de curve invers werd
De ECB schat elke werkdag een rendementscurve voor het eurogebied (3 maanden tot 30 jaar). Hoe u de curve leest, waarom er twee zijn en wanneer de AAA-curve invers was.
Op 9 oktober 2026 steeg de ECB-rendementscurve voor staatsobligaties uit het eurogebied met een AAA-rating van 2,53% op drie maanden tot een piek van 3,82% op 20 jaar (3,78% op 30 jaar). Die lijn, die elke werkdag opnieuw wordt getekend, is de rendementscurve: de rente die overheden betalen om voor elke looptijd geld te lenen. De vorm ervan, oplopend, vlak of aflopend, is, zoals twee ECB-economen op de ECB-blog schrijven, "altijd een prominent onderwerp voor financiële markten, banken en monetaire beleidsmakers". Dit artikel legt uit hoe u de curve leest, hoe de ECB haar opbouwt, waarom de ECB twee curven publiceert en wanneer de curve voor het laatst invers werd. Het is een gids bij de pagina over de rendementscurve van het eurogebied, geen voorspelling en geen advies.
Wat een rendementscurve is
De ECB definieert een rendementscurve als "het verband tussen de marktrente (vergoeding) en de resterende looptijd van schuldbewijzen" (technische toelichting van de ECB). De rentes die hier worden getoond zijn spotrentes: het rendement op een hypothetische obligatie die tot de einddatum niets uitbetaalt. Zulke nulcouponobligaties zijn voor veel looptijden niet waarneembaar op de markt, dus de ECB schat ze op basis van de koersen en rendementen van de obligaties die wel worden verhandeld.
| Looptijd | AAA, 9 okt 2026 | AAA, 9 okt 2025 | Alle emittenten, 9 okt 2026 | Alle emittenten, 9 okt 2025 |
|---|---|---|---|---|
| 3 maanden | 2,53% | 1,92% | 2,69% | 2,00% |
| 1 jaar | 2,88% | 1,93% | 3,04% | 1,99% |
| 2 jaar | 3,05% | 1,97% | 3,26% | 2,07% |
| 5 jaar | 3,21% | 2,26% | 3,62% | 2,54% |
| 10 jaar | 3,51% | 2,77% | 4,11% | 3,24% |
| 20 jaar | 3,82% | 3,25% | 4,52% | 3,87% |
| 30 jaar | 3,78% | 3,24% | 4,46% | 3,90% |
Hoe de ECB de curve opbouwt
De ECB berekent en publiceert de curven voor het eurogebied op elke TARGET-werkdag, met een geschiedenis vanaf 6 september 2004. De obligaties komen van MTS Markets en moeten in euro luiden, een vaste coupon hebben of nulcoupon zijn, zijn uitgegeven door centrale overheden in het eurogebied en een resterende looptijd hebben tussen 3 maanden en 30 jaar; inflatiegekoppelde obligaties en obligaties met een variabele coupon blijven buiten beschouwing. Vervolgens wordt het Nelson-Siegel-Svensson-model aan de curve aangepast; dat zoekt de gladde lijn die de gekwadrateerde afwijkingen van de werkelijk waargenomen rentes zo klein mogelijk maakt. Deze site toont de cijfers van de ECB zoals ze zijn gepubliceerd; het verschil tussen de 10-jaarsrente en de 2-jaarsrente dat hieronder wordt gebruikt, is een eigen berekening van euroflation.
Twee curven: AAA en alle emittenten
De ECB publiceert dezelfde curve voor twee groepen obligaties. De AAA-curve wordt alleen geschat op basis van obligaties van overheden met de hoogste kredietrating (ratings van Fitch). De curve van alle emittenten gebruikt elke obligatie van een centrale overheid in het eurogebied die aan de selectieregels voldoet, ongeacht de rating. De twee zijn geen rivalen; ze beantwoorden verschillende vragen, en het verschil tussen beide hoort bij het beeld. Op 9 oktober 2026 lag de 10-jaarsrente voor alle emittenten, 4,11%, 0,60 procentpunt boven de AAA-rente van 3,51%. Een jaar eerder was dat verschil 0,47 punt (3,24% tegenover 2,77%).
De vorm lezen
Twee ECB-economen beschrijven wat de delen van de curve vooral weerspiegelen (ECB-blog, januari 2026; hun opvattingen, niet noodzakelijk die van de ECB). Het korte eind, tot twee jaar, weerspiegelt vooral wat marktpartijen verwachten dat de ECB met haar beleidsrentes zal doen. Het punt op 10 jaar weerspiegelt verwachtingen over inflatie en de reële rente, en ook een termijnpremie: de vergoeding die beleggers eisen voor het risico dat de rente verandert gedurende de looptijd van de schuld. Op 9 oktober 2026 lag de AAA-rente op 3 maanden, 2,53%, net boven de depositorente van de ECB van 2,50%.
Wanneer de rentes met de looptijd stijgen, loopt de curve op. Wanneer de rentes op langere looptijden lager zijn dan op kortere, heet de curve invers, de term die de ECB-blog gebruikt. Omdat een curve in verschillende segmenten verschillend kan hellen, hanteert deze site één eenvoudige toets: de curve is invers wanneer de 10-jaarsrente lager is dan de 2-jaarsrente. Op 9 oktober 2026 lag de 10-jaarsrente op de AAA-curve 0,46 punt boven de 2-jaarsrente en op de curve van alle emittenten 0,85 punt, dus geen van beide curven was invers. Een jaar eerder was het verschil op de AAA-curve 0,80 punt.
Wanneer de curve invers was
Op die manier gemeten was de AAA-curve sinds het begin van de geschiedenis van de ECB in september 2004 in drie perioden invers: op twee dagen in juni 2008 (6 en 9 juni); van 23 november 2022 tot 26 augustus 2024, op vier dagen in december 2022 na (14, 27, 28 en 29 december); en op nog twee dagen, 3 en 4 september 2024. De lange periode omvat alle 255 werkdagen van 2023, en de diepste stand was −0,64 punt op 3 juli 2023. Van 5 september 2024 tot de laatste stand op 9 oktober 2026 is de 10-jaarsrente boven de 2-jaarsrente gebleven.
De curve van alle emittenten vertelt een milder verhaal: de 10-jaarsrente lag slechts op 47 dagen tussen juni 2023 en mei 2024 onder de 2-jaarsrente, met maximaal 0,19 punt, en op één dag in juni 2008. De keuze van de curve verandert het antwoord. Een analyse van twee ECB-economen op de ECB-blog, van de op swaps gebaseerde risicovrije curve en niet van deze obligatiecurve, merkt op dat een historisch zeldzame inversie in verschillende segmenten van die curve plaatsvond te midden van aanzienlijke verhogingen van de korte beleidsrentes van de ECB vanaf 2022. De hellingsgrafiek op de site arceert de inverse perioden voor beide curven; voor data van meer dan ongeveer 13 maanden geleden gebruikt ze maandeindwaarden, zodat perioden van enkele dagen er niet in te zien zijn.
Van de curve naar termijnrentes
Dezelfde aangepaste curve levert ook termijnrentes op. In de woorden van de ECB meet een instantane termijnrente "de kortetermijnrente die beleggers kunnen vastleggen", vandaag, voor een datum in de toekomst. Op 9 oktober 2026 impliceerde de AAA-curve een kortetermijnrente van 3,17% over een jaar en 3,22% over twee jaar, tegenover de huidige depositorente van 2,50%. Ze worden afgelezen van obligatiekoersen en kunnen, net als het lange eind van de curve, een termijnpremie bevatten. Ze zijn geen aanwijzing van de ECB en geen voorspelling; de pagina met het ECB-rentebesluit toont alle horizons en hoe de ECB de rente vaststelt legt de rentes zelf uit.
Hoe dit verschilt van de pagina's over de 10-jaarsrente
De landenpagina's tonen iets anders: de 10-jaarsrente van één overheid, als maandreeks, bijvoorbeeld die van Duitsland, en de landenvergelijking. Die reeks is de "langetermijnrente voor convergentiedoeleinden" van de ECB en bedroeg in september 2026 voor Duitsland 3,47%. De curve beslaat elke looptijd van 3 maanden tot 30 jaar, wordt geschat op basis van staatsobligaties uit het eurogebied als groep en wordt elke werkdag gepubliceerd. De twee gebruiken verschillende methoden en datums, dus hun cijfers hoeven niet overeen te komen; de 10-jaarsrente op staatsobligaties uitgelegd behandelt de kant van de afzonderlijke landen.
De korte versie
- De rendementscurve zet spotrentes af tegen de looptijd; de ECB schat haar elke werkdag op basis van staatsobligaties uit het eurogebied.
- De ECB publiceert twee curven: AAA (alleen emittenten met de hoogste rating) en alle emittenten.
- Deze site noemt de curve invers wanneer de 10-jaarsrente lager is dan de 2-jaarsrente. De AAA-curve was invers van eind 2022 tot begin september 2024; de curve van alle emittenten slechts kort.
- Termijnrentes die van de curve worden afgelezen, kunnen een termijnpremie bevatten en zijn geen voorspellingen.
Bron: ECB — rendementscurves van het eurogebied (dataset YC; AAA-curve en curve van alle emittenten) en technische toelichting; ECB-blog, 16 januari 2026; langetermijnrente voor convergentiedoeleinden van de ECB (IRS). Het verschil tussen de 10-jaarsrente en de 2-jaarsrente is een berekening van euroflation. euroflation is een onafhankelijke tracker en is niet gelieerd aan de ECB of de EU. Niets hierin vormt financieel advies.