Hefur Ísland lágmarkslaun?

Ísland hefur engin lögbundin lágmarkslaun á landsvísu. Lágmarkslaun eru ákveðin í kjarasamningum og lög nr. 55/1980 gera þau kjör sem þeir kveða á um að lágmarkskjörum fyrir alla starfsmenn í þeirri starfsgrein og á því svæði sem samningurinn tekur til.

Hvernig eru lágmarkslaun ákveðin á Íslandi?

Samtök á vinnumarkaði semja um kjarasamninga eftir starfsgreinum. Samkvæmt 1. gr. laga nr. 55/1980 eru samningar milli einstaks starfsmanns og atvinnurekanda um verri kjör ógildir.

Gildir tilskipun ESB um lágmarkslaun um Ísland?

Ísland er ekki aðildarríki ESB og tilskipuninni er beint til aðildarríkja ESB. EFTA telur hana upp sem til skoðunar með tilliti til upptöku í EES-samninginn.

🇮🇸Lágmarkslaun á Íslandi: ekkert lögbundið lágmark

Ísland hefur engin lögbundin lágmarkslaun á landsvísu. Lágmarkslaun eru ákveðin í kjarasamningum og samkvæmt lögum eru þau kjör sem þeir kveða á um lágmarkskjör fyrir alla starfsmenn í þeirri starfsgrein og á því svæði sem samningurinn tekur til.^1,2

Síðast athugað: 12. október 2026

Lögbundin lágmarkslaun á landsvísu: Engin¹
Ákvörðun lágmarkstaxta: Kjarasamningar atvinnugreina^1,2
Starfsmenn sem falla undir kjarasamning: 90% (2024)³

Hvernig lágmarkstaxtar virka í staðinn

Samkvæmt 1. gr. laga nr. 55/1980 eru laun og önnur kjör sem samtök á vinnumarkaði hafa samið um lágmarkskjör, án tillits til kyns, þjóðernis eða starfstíma, fyrir alla starfsmenn í þeirri starfsgrein og á því svæði sem samningurinn tekur til. Samningar milli einstaks starfsmanns og atvinnurekanda um verri kjör eru ógildir.²

Samkvæmt OECD náðu kjarasamningar til 90% þeirra starfsmanna sem hafa samningsrétt árið 2024.³

Tilskipun ESB um lágmarkslaun

Ísland er ekki aðildarríki ESB; það er EFTA-ríki, og tilskipun (ESB) 2022/2041 er beint til aðildarríkja ESB (19. gr.). EEA-Lex-skrá EFTA telur tilskipunina upp sem samþykkta gerð ESB sem er til skoðunar með tilliti til upptöku í EES-samninginn af hálfu Íslands, Liechtensteins og Noregs.^4,5

Sjá heildarröðun Evrópulanda — upphæð lágmarkslauna →

Algengar spurningar

Hefur Ísland lágmarkslaun?: Ísland hefur engin lögbundin lágmarkslaun á landsvísu. Lágmarkslaun eru ákveðin í kjarasamningum og lög nr. 55/1980 gera þau kjör sem þeir kveða á um að lágmarkskjörum fyrir alla starfsmenn í þeirri starfsgrein og á því svæði sem samningurinn tekur til.
Hvernig eru lágmarkslaun ákveðin á Íslandi?: Samtök á vinnumarkaði semja um kjarasamninga eftir starfsgreinum. Samkvæmt 1. gr. laga nr. 55/1980 eru samningar milli einstaks starfsmanns og atvinnurekanda um verri kjör ógildir.
Hversu margir starfsmenn falla undir kjarasamninga á Íslandi?: Samkvæmt OECD náðu kjarasamningar til 90% þeirra starfsmanna sem hafa samningsrétt árið 2024.
Gildir tilskipun ESB um lágmarkslaun um Ísland?: Ísland er ekki aðildarríki ESB og tilskipuninni er beint til aðildarríkja ESB. EFTA telur hana upp sem til skoðunar með tilliti til upptöku í EES-samninginn.

Heimildir

1.Minimum wages (earn_minw): reference metadata · Eurostat · 2026-07-31
2.Lög um starfskjör launafólks og skyldutryggingu lífeyrisréttinda nr. 55/1980 · Althingi · 2026-10-01
3.Collective bargaining coverage (OECD/AIAS ICTWSS database) · OECD · 2025-09-30
4.Directive (EU) 2022/2041 on adequate minimum wages in the European Union · European Parliament and Council of the EU (EUR-Lex) · 2022-10-19
5.EEA-Lex factsheet: Directive (EU) 2022/2041 · EFTA

Hver fullyrðing á þessari síðu vísar til númeraðrar heimildar og var lesin í þeirri heimild á þeim degi sem sýndur er. Á síðunni eru upplýsingar, ekki ráðgjöf. Síðast athugað: 12. október 2026.